Kol Evi Dikişi Neden Vatka Altında Toplanır?
- 24 Tem
- 4 dakikada okunur
Kol evi dikişinin vatka altında toplanması, omuz ve kol başı bölgesinde hem iç hem dış görünümü bozan önemli bir üretim problemidir. Dikiş payı düzgün yayılmadığında vatkanın altında kalın bir yığın oluşur. Bu yığın dış kumaşa kabarıklık, dalgalanma veya omuz ucunda çıkıntı olarak yansıyabilir.
Sorun çoğu zaman vatkanın kalınlığına bağlanır. Oysa asıl neden, kol evi dikiş payının yanlış yönlendirilmesi, fazla bırakılması, büzgünün düzensiz dağıtılması veya sabitleme sırasında sıkışması olabilir.
Doğru çözüm için vatkayı değiştirmeden önce kol evi dikiş yapısı kontrol edilmelidir.
Kol evi dikişinde toplanma nasıl anlaşılır?
Bu sorun iç tarafta elle hissedilebilir. Vatkanın altında düzgün ve ince bir geçiş yerine belirli bir noktada sert bir yığın bulunur.
Dışarıdan ise şu belirtiler görülebilir:
Omuz ucunda kabarıklık
Kol başında dalgalanma
Dikiş hattında sert çıkıntı
Sağ ve sol omuzda farklı kalınlık
Omuzdan kola geçişte basamak
Kol hareketinde sertlik
Pres sonrası belirginleşen dikiş izi
Toplanma çoğunlukla omuz dikişi ile kol tepesinin birleştiği bölgede oluşur.
En sık neden: Fazla dikiş payı
Kol evi dikiş payı gereğinden geniş bırakılmışsa vatkanın altında düzgün yatmakta zorlanır. Özellikle kalın kumaşlarda birkaç kat kumaş üst üste gelir ve hacimli bir bölge oluşur.
Fazla dikiş payı şu sorunlara yol açabilir:
Kol başı altında sertlik
Omuz ucunda yükselme
Vatkanın düz oturmaması
Dış kumaşta çizgi
Kol hareketinde baskı
Dikiş payı, kumaş türüne ve ceket yapısına uygun ölçüde hazırlanmalıdır. Gereksiz fazlalık kontrollü biçimde azaltılmalıdır.
Dikiş payı doğru yönde yatırılmamış olabilir
Kol evi dikiş payının hangi yöne yatırıldığı, vatka ve kol fitiliyle ilişkisini doğrudan etkiler.
Paylar rastgele yönlere çevrilirse omuz ucunda birkaç kat aynı noktada toplanabilir. Özellikle omuz dikişi payı, kol evi payı ve vatka sabitleme noktası üst üste geldiğinde kalınlık artar.
Kontrol sırasında:
Dikiş paylarının yönü
Omuz dikişiyle çakışma noktası
Kol fitili yerleşimi
Vatkanın dış ucu
Sabitleme dikişleri
birlikte incelenmelidir.
Kol başı bolluğu düzensiz dağıtılmış olabilir
Takma kollu ceketlerde kol başında kontrollü bir bolluk bulunabilir. Bu bolluk düzgün dağıtılmazsa kumaş belirli bir noktada toplanır.
Bolluğun tek bölgede birikmesi:
Kol başında küçük kırışıklıklar
Dikiş payında kalınlık
Vatka altında yığılma
Omuz ucunda kabarıklık
Sağ-sol kol farkı
oluşturabilir.
Kol başı bolluğu ön ve arka bölgede eşit ve kontrollü biçimde dağıtılmalıdır. Presle zorla bastırmak kalıcı çözüm değildir.
Kol yanlış açıyla takılmış olabilir
Kol biraz öne veya arkaya dönük takıldığında kol evi dikiş payı doğal hattında yatmaz. Bir bölgede gerilirken başka bir bölgede toplanır.
Bu durumda:
Üst kolda burgu görünümü oluşur.
Kol başı bir tarafta daha dolgun durur.
Dikiş payı vatkanın altında kıvrılır.
Kol hareketi kısıtlanır.
Omuz hattı asimetrik görünür.
Vatka veya dikiş payı değiştirilmeden önce kolun işaretleri ve takılış açısı kontrol edilmelidir.
Kol fitili fazla kalın veya yanlış yerde olabilir
Kol fitili, kol evi dikiş payıyla aynı bölgede yer alır. Çok kalın, uzun veya yanlış konumlandırılmış fitil dikiş payını vatkanın altında sıkıştırabilir.
Fitilin vatka ile aynı noktada üst üste gelmesi toplam hacmi artırır.
Kontrol edilmesi gerekenler:
Fitilin uzunluğu
Kalınlığı
Kol tepesindeki konumu
Uçlarının bitiş noktası
Vatka ile çakıştığı alan
Kol fitili geçişi desteklemeli, dikiş payını sıkıştırmamalıdır.
Vatka yanlış yerleştirilmiş olabilir
Vatka kol tarafına fazla taşmışsa kol evi dikiş payının üstüne gereğinden fazla binebilir. Sabitleme sırasında paylar vatkanın altında sıkışıp toplanabilir.
Vatkanın dış ucu:
Kol başına fazla uzanmamalı
Dikiş payını zorla bastırmamalı
Kol hareket alanına girmemeli
Yumuşak bir geçiş sağlamalıdır
Vatka doğru ölçüde olsa bile yanlış konumlandırıldığında dikiş payı problemi oluşturabilir.
Sabitleme dikişi payları sıkıştırıyor olabilir
Vatka veya kol fitili makineyle ya da elde sabitlenirken kol evi dikiş payı yanlışlıkla büzülebilir.
Fazla sıkı dikiş:
Dikiş payını bir noktaya çeker.
Vatkanın yüzeyini ezer.
Kol başını içeri toplar.
Omuzda sertlik oluşturur.
Dış kumaşta çukur veya kabarıklık yapar.
Sabitleme sırasında dikiş payı düz tutulmalı ve iplik gerginliği kontrollü ayarlanmalıdır.
Kalın kumaş riski artırır
Kaşe, kalın yünlü ve çok katmanlı kabanlık kumaşlarda dikiş payı kalınlığı daha belirgin olur.
Şu parçalar aynı noktada birleşebilir:
Dış kumaş katları
Kol evi dikiş payı
Omuz dikişi
Kol fitili
Vatka
Tela
İç roba veya astar
Bu katmanlar planlanmadan bir araya getirilirse vatka altında hacimli bir yığın oluşur.
Kalın kumaşlarda paylar kademeli inceltilmeli ve bitiş noktaları farklı alanlara dağıtılmalıdır.
Dikiş payına çentik atılması gerekir mi?
Kol evi kavisli bir hattır. Dikiş payı geniş ve sertse kavis boyunca rahat yatmayabilir. Uygun üretim tekniğinde kontrollü çentikler, payın kavis üzerinde açılmasına yardımcı olabilir.
Ancak çentikler:
Dikiş hattına fazla yaklaşmamalı
Kumaşı zayıflatmamalı
Aşırı sayıda olmamalı
Sağ ve sol kolda aynı standartta uygulanmalıdır
İnce veya kolay sökülen kumaşlarda çentik yöntemi dikkatle değerlendirilmelidir.
Pres işlemi toplanmayı gizleyebilir mi?
Pres, dikiş payını geçici olarak düzleştirebilir. Ancak içerideki fazla kumaş veya yanlış yerleşim devam ediyorsa sorun yeniden ortaya çıkar.
Aşırı pres:
Vatkayı ezer.
Dikiş payını kumaşa aktarır.
Omuzda parlama oluşturur.
Kalınlık farkını daha belirgin hâle getirir.
Önce iç yığılma düzeltilmeli, ardından omuz formuna uygun aparatla kontrollü pres yapılmalıdır.
Sorun yalnızca bir tarafta mı?
Toplanma yalnızca bir omuzda görülüyorsa şu ihtimaller daha güçlüdür:
Kolun farklı açıyla takılması
Bolluğun tek tarafta kötü dağıtılması
Dikiş payının bir omuzda farklı yatırılması
Kol fitili konum farkı
Vatka sabitleme gerginliği
Operatör uygulama farkı
İki omuzda da aynı sorun varsa teknik kalıp, dikiş payı ölçüsü veya üretim yöntemi yeniden değerlendirilmelidir.
Kontrole nereden başlanmalı?
Kol evi dikişi vatka altında toplanıyorsa şu sıra izlenebilir:
Toplanmanın tam yeri belirlenir.
Kol evi dikiş payı genişliği kontrol edilir.
Payların hangi yöne yatırıldığı incelenir.
Kol başı bolluğunun dağılımı değerlendirilir.
Kolun takılış açısı kontrol edilir.
Kol fitili ve vatka yerleşimi karşılaştırılır.
Sabitleme dikişi gerginliği incelenir.
Kumaş kalınlığı ve katman yığılması değerlendirilir.
Pres işlemi gözden geçirilir.
Bu sıra, sorunun gereksiz yere vatkaya bağlanmasını önler.
Nasıl düzeltilir?
Sorunun kaynağına göre şu çözümler uygulanabilir:
Fazla dikiş payını kontrollü biçimde azaltmak
Payları doğru yönde yatırmak
Kol başı bolluğunu yeniden dağıtmak
Kolu doğru açıyla yeniden takmak
Kol fitilini inceltmek veya yeniden konumlandırmak
Vatkanın dış ucunu doğru noktaya almak
Sabitleme dikişini gevşetmek
İç katmanların bitişlerini farklı bölgelere dağıtmak
Uygun omuz pres aparatı kullanmak
Düzeltme sonrasında kol hareketi, omuz yüzeyi ve yaka oturuşu birlikte kontrol edilmelidir.
Seri üretimde nasıl önlenir?
Teknik föyde yalnızca vatka kodunun yazılması yeterli değildir. Kol evi dikiş payı ve yerleşim ayrıntıları da açıkça tanımlanmalıdır.
Üretim standardında şu bilgiler yer alabilir:
Kol evi dikiş payı genişliği
Payın yatırılacağı yön
Kol başı bolluğunun dağılımı
Kol fitili uzunluğu ve konumu
Vatkanın kol tarafındaki bitiş noktası
Sabitleme dikişi standardı
Pres yöntemi
Kabul edilen omuz görünümü
İlk üretim numuneleri astar kapanmadan önce kontrol edilmelidir.
ELSA’ya numune çalışması iletilirken kumaş kalınlığı, kol tipi, kol evi dikiş payı, kol fitili ve vatka yerleşimi bilgileri birlikte paylaşılmalıdır. Kol evi dikişinin vatka altında toplanmasını önlemek için iç katmanların omuz ucunda aynı noktaya yığılmaması gerekir.
Yorumlar